Episode #2: Geld

Komende jaren, richting 2020, onderzoeken we hoe een duurzaam, vrij, gelukkig en comfortabel leven mogelijk is. Om het uiteindelijk te gaan leven. Het pad hiernaartoe delen we graag, omdat we hopen hiermee ook anderen te inspireren.

Wat is er eigenlijk nodig om niet meer te hoeven werken voor geld!?

Episode #7: Geld als water

Komende jaren, richting 2020, onderzoeken we hoe we steeds duurzamer, vrijer, gelukkiger en comfortabeler kunnen leven. Het pad delen we graag, omdat we hopen hiermee ook anderen te inspireren.

Als je dan toch iets moet vervangen, kun je dat maar beter goed doen.

Maakt geld gelukkig?

Hoe waar is de algemene wijsheid: geld maakt niet gelukkig? Waar of niet, in elk geval is de wijsheid wijdverspreid. Een kleine internationale greep: Money can’t buy you happiness. L’argent ne fait pas le bonheur. El dinero no compra la felicidad. Veel mensen zijn bezig met de relatie tussen geld en geluk.

‘Als je denkt dat geld niet gelukkig maakt, geef je je geld verkeerd uit!’

Michael Norton, een charismatisch sociaal wetenschapper werkzaam voor de Harvard Business School, heeft deze wijsheid op een interessante manier bij de kop gepakt. En hij komt tot een verrassende conclusie. Norton gaat als volgt te werk: Eerst onderzoekt hij hoe mensen normaal hun geld uitgeven. En hoe dat inderdaad vaak niet leidt tot meer geluk. Vervolgens brengt hij alternatieve manieren om geld uit te geven in kaart.

De belangrijkste vraag: aan wíé geef je je geld uit?

Meestal geven we geld uit aan onszelf. Daarmee is geld uitgeven meestal een anti-sociale (iets anders dan asociaal) en egoïstische activiteit, zo stelt Norton. Een analyse van antwoorden op de vraag: ‘wat zou jij doen als je de loterij zou winnen?’ brengt hem tot de schrikbarende conclusie dat uit veel reacties een grondtoon naar voren komt van ‘ikke, ikke, de rest kan stikken’. Ander onderzoek naar loterij-winnaars toont helaas aan dat mensen die de loterij winnen drie maanden na het grote nieuws op hetzelfde geluksniveau, of zelfs lager zitten dan toen ze nog modale verdieners waren.

Dat brengt Norton tot de volgende vraag: ‘wat als we onderzoeken hoe geluk toe- of afneemt als we mensen aanzetten geld uit te geven aan anderen?’ Hij besluit tot een experiment om dat te kunnen meten. De opzet is simpel. Willekeurige voorbijgangers wordt gevraagd of zij mee willen doen aan een experiment. Als zij positief antwoorden, krijgen zij een envelop met geld en een opdracht. Uiteraard nemen de onderzoekers op dat moment een korte test af dat het gelukspeil van dat moment meet. De opdrachten vallen uiteen in twee categorieën. De eerste groep krijgt de opdracht om het geld die dag voor 5 uur uit te geven aan henzelf, de tweede groep kreeg de opdracht het geld uit te geven aan de ander.

Het maakt niet uit wat, hoeveel, we waaraan uitgeven – als het maar aan een ander is.

Het experiment toont aan dat geld spenderen ten goede van een ander een veel effectievere manier blijkt om gelukkig te maken. Opvallend is dat het veel minder uit blijkt te maken wát je koopt, en veel meer voor wíé je het koopt. In beide groepen spenderen veel mensen hun geld aan een kop koffie bij de Starbucks. Hoewel het gaat om hetzelfde product, is het geluksniveau bij hen die de ander trakteren veel hoger dan bij degenen die zichzelf verwennen.

De hoeveelheid geld maakt daarbij niet uit. Hierna herhalen Norton en zijn onderzoekers het experiment in andere culturele settings. In bijna alle landen is de uitkomst hetzelfde. Zelfs organisaties en teams die worden aangezet tot deze pro-sociale wijze van handelen blijken productiever. De conclusie is verbluffend. Geld maakt dus wel gelukkig. Het maakt niet uit wat, hoeveel, we waaraan uitgeven, als we het maar aan anderen uitgeven.

Waarom werkt dit?

De reden dat dit zo werkt, zou wel eens kunnen liggen in het simpele feit dat geld uitgeven aan anderen meer oplevert. In het voorbeeld van de teams, waarin teamleden $15 krijgen om aan een ander teamlid uit te geven, zie je de winst stijgen ten opzichte van de andere teams. Als je die $15 dollar aan jezelf uitgeeft, krijg je immers meer van hetzelfde. Het pro-sociaal uitgeven van geld leidt tot meer groepsgevoel, een klimaat waarin men elkaar dingen gunt. Er ontstaan nieuwe mogelijkheden, nieuwe verbanden en daarmee nieuwe kansen.