Duurzaam geluk in 2020, gaan we dat halen?

Nog niet zo heel lang geleden lagen we lekker op koers. Jessica kondigde op werk al trots aan dat ze eind dit jaar met pensioen ging. Nu ligt alles weer open. Met de vraag of het ons gaat lukken om in 2020 onze ambitie van ‘duurzaam geluk’ volledig te realiseren.

Het pad naar ‘sustainable happiness’

Natuurlijk is er ruimte om te smokkelen. Want wanneer is een duurzame leefstijl ‘volledig gerealiseerd’? En hadden we drie jaar geleden, toen we starten met onze vlogs met als onderwerp ‘sustainable happiness’, kunnen denken dat we hier zouden zijn? Het korte antwoord op die laatste vraag is: nee. Drie jaar geleden startte een pril project nadat we project bruiloft net hadden gehad. We hadden de smaak te pakken. Samen iets vanaf niets creëren beviel ons wel. Al dagdromend en filosoferend stelden we ons per ongeluk ten doel om in aanloop naar 2020 onze levensstijl flink om te turnen.

Dat we hier staan, hadden we drie jaar geleden niet voor mogelijk gehouden. Een korte blik op de spaarrekening maakt mij, geboren met een gat in mijn hand, historisch trots. Onze ecologische voetafdruk is al met ruim een hectare gedaald, en deze lijn daalt nog steeds. De tijd in de week die we overhouden om vrijelijk te besteden aan onze dierbaren en elkaar, neemt daarentegen nog elke maand toe. Onze droom verandert van een vaag verlangen (‘iets met duurzaam wonen en meer vrije tijd’) naar een nu bijna vast te pakken beeld: een schuldenvrij en simpel leven op een berghelling met daarop een klein zelfvoorzienend huisje en een plek die dienst kan doen als workshopruimte voor ons ‘centrum voor leven’ (werktitel). Een plek die uitnodigt tot regelmatige zoete invallen van lieve vrienden en familie die daar hun tijd komen doorbrengen.

In deze opsomming van tussentijdse vorderingen ontbreekt misschien nog wel het belangrijkste als het gaat om ‘duurzaam geluk’. En dan doelen we op de voldoening die we halen uit de dagelijkse ontmoetingen. Bewuste ervaringen die geen hoger doel dienen dan de betekenis die in het moment besloten ligt. De ontwikkeling van ons bewustzijn is de minst tastbare, maar meest merkbare vrucht die we dagelijks plukken. De handleiding die we voor onszelf schreven in ons boek, blijkt een betrouwbare gids.

Een waterdicht plan?

Toch kun je je eigen interne kompas niet voor de gek houden met dit soort lijstjes, hoe waardevol ook. Sinds de laatste vrijdag van augustus liggen we ineens achter op schema. Een mailtje bleek daarvoor voldoende. Een langverwacht bericht met daarin de offerte van de bouwer van ons toekomstige Tiny House.

Meer dan één blik op het totaalbedrag van de offerte was niet nodig: dit was veel hoger dan verwacht. Veel hoger dan ons was voorgehouden bovendien. Alle financiële discipline ten spijt, dat geld hebben we niet. Niet zonder ons daarvoor extra in de schulden te steken. En dat was nou precies níét het idee.

Tot dat moment leek het plan waterdicht. Tegen alles bestand. Het bedrag dat we bij elkaar aan het sparen waren kwam overeen met de ramingen die we vooraf hadden gekregen van de ontwerpers. De zelfvoorzienende installaties zouden het letterlijk mogelijk maken het huisje overal neer te zetten en in één klap ons voetafdruk binnen de bandbreedte te krijgen die de aarde kan dragen. De verhuur van ons huidige huis zou zorgen voor een bescheiden basisinkomen en het opbouwen van vermogen voor onze oude dag. Bovendien is een schuldenvrij en energieneutraal leven niet duur. De totale vrijheid om ons leven op eigen wijze in te vullen lag voor het grijpen.

Tot dat ene bedrag. Een korte rekensom leert ons dat we nog ruim een jaar op dit tempo door moeten sparen voor we de offerte kunnen ophoesten. En dan nog is de bouw van het huis maar een deel van de kosten. De technische installaties zitten hier nog niet bij in. En dat voor een veredelde caravan.

Hoe tegenslag verheldert

Jessica klinkt vanaf het begin een stuk resoluter dan ik. “Dit gaan we niet doen.” Zelf ben ik inmiddels namelijk al wel heel erg aan het idee gehecht van het speciaal voor ons ontworpen huisje. Het ontwerp van ons toekomstige huis liet ik zien aan wie het maar wilde. Of beter, aan wie ik kon. Maar ook voor mij was het idee van ruim een jaar vertraging een flinke domper.

En nu? De tegenvaller levert ons twee inzichten op.

Eén, we willen dit écht. En liever sneller dan later. In plaats van gelaten uitstel te accepteren, of te berusten in de onhaalbaarheid van ons doel, blijken we juist eerder strijdbaar te worden. Wat kan er nog meer dan het laten bouwen van dit specifieke ontwerp? Wat kunnen we doen om alsnog in de eerste helft van 2020 een flinke stap te maken? Een stap die gevoelsmatig recht doet aan een duurzaam gelukkig leven in volle glorie?

Twee, het vinden van een plek is belangrijker dan het laten bouwen van het bouwwerk. Uit eigen middelen een woning financieren die bovendien overal kon staan, betekende voor ons maximale flexibiliteit. Lenen om een huisje te kunnen laten bouwen waarvan je niet weet waar het kan en mag staan, doet de balans bij ons doorslaan naar maximale onzekerheid. Wanneer we weten wat de uiteindelijke plek wordt, hebben we meer inzicht in de benodigde installaties (en bijbehorende kosten), kunnen we besparen op een kostbare trailer, en kunnen we beter afwegen of het regelen van financiering een investering is of het over de balk gooien van geld.

Dus over ruim twee weken stappen wij weer in een auto op weg naar de Vogezen. Een jaar na ons vorige bezoek, maar nu met een veel gerichtere lijst van gescoute terreinen op zak.

Geluk revisited

“Het begint wel echt zo’n ‘Ik vertrek…’ verhaal te worden met al die tegenslagen.” Deze reactie horen we de laatste weken regelmatig. Vaak gepaard met een empathische blik en een groeiend gedachtenwolkje. Zo van: ‘Wat is hier precies de lol van?’

We zullen hier niet beweren dat het weekend na het nieuws een leuk weekend voor ons was. En eerlijk gezegd, de week erna was dat ook niet per se. Maar niet lang daarna neemt toch de geestdrift weer de overhand. Wat kunnen we nog meer met het gespaarde bedrag? En kunnen we wat we zoeken niet via een andere route bereiken? Terwijl we antwoord zoeken op deze vragen, ervaren we een bijzonder gevoel. We realiseren ons dat gaandeweg stilzwijgend onze definitie van geluk is verschoven.

Geluk is de omstandigheid om je eigen problemen te kunnen kiezen. En die omstandigheid hebben we in 2019 al ruimschoots bereikt.